ΚΕΝΤΡΟ ΤΕΧΝΩΝ ΠΛΑΚΑ

ΤμήμαΓραμμικούΣχεδίου

ΤΜΗΜΑ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ & ΣΧΟΛΩΝ ΠΑ.Δ.Α.

Για υποψηφίους Αρχιτεκτονικής

Το μάθημα του Γραμμικού Σxεδίου αποσκοπεί στην εξοικείωση με τη διαδικασία σxεδιασμού κάτοψης, τομής και όψης.

ΤΜΗΜΑ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ

Σχέδιο, Σκίτσο,Σκαρίφημα, Προσχέδιο, Graffiti...

Η πράξη της σχεδίασης και της γραφής φέρει μια κοινή ρίζα. Από το «graffiti», που συνδέεται με τον γραφίτη και τη χειρονομία της γραφής, έως το «σχέδιο», που εκφράζει το άμεσο και το μη προμελετημένο, και το «σκαρίφημα», που προέρχεται από το αρχαίο «σκαριφάομαι» (χαράζω, σκαλίζω, σκιαγραφώ), αποκαλύπτεται η κοινή τους φύση ως πράξεις έκφρασης και αποτύπωσης της σκέψης.

Το Σχέδιο περιλαμβάνει όλες τις παραπάνω μορφές έκφρασης και επικοινωνίας. Όταν, όμως, συνοδεύεται από τον προσδιορισμό «Γραμμικό», αναφέρεται σε ένα συγκεκριμένο επιστημονικό εργαλείο, το οποίο διαθέτει τη δική του γλώσσα και τους δικούς του κώδικες.

Το γραμμικό σχέδιο αποτελεί τη βάση για κάθε είδους τεχνικό σχεδιασμό (αρχιτεκτονικό, βιομηχανικό, μηχανολογικό, ναυπηγικό σχέδιο κ.λπ.) που απαιτεί μελέτη και αποσκοπεί σε κατασκευή. Απαντάται σε όλες τις πτυχές της βιομηχανικής παραγωγής αντικειμένων αλλά και στη μελέτη και την αποτύπωση του κόσμου που μας περιβάλλει είτε πρόκειται για κτίρια είτε για χάρτες, πλοία, επιγραφές, σύμβολα, αντικείμενα καθημερινής χρήσης, ρούχα και υποδήματα. Συνεπώς, αποτελεί μια ξεχωριστή γλώσσα έκφρασης και επικοινωνίας. Έχει ξεχωριστή ορολογία και μεθοδολογία.

Έτσι, μαθαίνουμε να εκφράζουμε με ακρίβεια και να εξελίσσουμε διεξοδικά τις ιδέες μας. Διδασκόμαστε τη σωστή χρήση των εργαλείων σχεδίασης και τον ορθολογικό σχεδιασμό του θέματος προς μελέτη. Εξοικειωνόμαστε με τους τεχνικούς όρους και τις έννοιες που συνοδεύουν τον σχεδιασμό και μελετάμε παραδείγματα και έργα προκειμένου να μάθουμε και σταδιακά να χρησιμοποιήσουμε αυτή τη νέα γλώσσα.

Για την εκμάθηση του γραμμικού σχεδίου χρησιμοποιείται σε πολύ μεγάλο βαθμό η προσωπική μας κρίση. Αρχικά, καλούμαστε
να κατανοήσουμε το σχέδιο με τους συμβολισμούς του, τις γραμμές του και τα επιμέρους στοιχεία του. Κατόπιν να επανασχεδιάσουμε τα στοιχεία αυτά σύμφωνα με την σχεδιαστική μεθοδολογία που έχουμε μάθει αλλά και τον τρόπο με τον οποίο έχουμε ερμηνεύσει αυτό που μελετάμε. Η προσωπική μας κρίση αποτελεί γνωστικό υπόβαθρο απαραίτητο για την ολοκληρωμένη αντίληψη του σχεδίου, παρόλο που δεν είναι ακόμη τόσο καλλιεργημένη.

Πρόκειται, λοιπόν, για ένα μάθημα που δεν περιορίζεται μόνο στα ζητούμενα του θέματος, τα οποία με κάποιο τρόπο αποστηθίζουμε.
Πρέπει να μάθουμε να κατανοούμε τις αναπαραστάσεις του χώρου σε δυο διαστάσεις (κάτοψη, τομή, όψη) και ταυτόχρονα να ερμηνεύουμε ποιοτικά όλα τα στοιχεία που πλαισιώνουν και ολοκληρώνουν τις απεικονίσεις του δομημένου και αδόμητου χώρου.

Οι κύριοι άξονες του μαθήματος

Οι μαθητές ξεκινούν σχεδιάζοντας απλά γεωμετρικά σχήματα και μαθαίνουν έτσι να χρησιμοποιούν τα όργανα σχεδίασης. Σιγά-σιγά εισάγονται σε πιο αφηρημένες έννοιες, όπως αυτές της κλίμακας και της απόδοσης του χώρου με γεωμετρικό τρόπο (κάτοψη, τομή, όψη, αξονομετρικό). Η κατανόηση των ορθών και των αξονομετρικών προβολών, καθώς και η σωστή και ποιοτική σχεδίαση, είναι οι κύριοι άξονες του μαθήματος.
Έτσι, μέσα από την διδασκαλία του γραμμικού σχεδίου, μαθαίνουν την επιστημονική προσέγγιση του χώρου, εξελίσσουν τις σχεδιαστικές τους ικανότητες, παρατηρούν και αποτυπώνουν το κτισμένο και το φυσικό περιβάλλον με γεωμετρικό τρόπο, και αναπτύσσουν την αντίληψή τους για τον χώρο. Πρόκειται για το αλφάβητο του αρχιτεκτονικού σχεδίου – μια διαδικασία που θα τους ακολουθεί στην μετέπειτα πορεία τους.

Στην πραγματικότητα, ο σχεδιασμός ενός οποιουδήποτε χώρου, είτε πρόκειται για ένα κτήριο, ένα έπιπλο, είτε για ένα παιχνίδι στον ηλεκτρονικό υπολογιστή, βασίζεται στις ήδη γνωστές και εφαρμοσμένες μορφές της κάτοψης, όψης και τομής – τις λεγόμενες ορθές προβολές.
Κάθε χώρος και κάθε αντικείμενο που μας περιβάλλει, μπορεί να αποδοθεί με αυτό τον τρόπο. Πρόκειται για μια διαδικασία που μας διαφεύγει στην καθημερινή ζωή, αλλά αποτελεί ένα συστατικό μέρος της χωρικής μας αντίληψης.

Στην πραγματικότητα, ο εγκέφαλός μας εκτελεί ταχύτατα αυτή την ανάλυση του χώρου, για να μπορέσει να συνθέσει την εικόνα που τον περιβάλλει και να μας επιτρέψει να κινηθούμε με ασφάλεια.

Τρόπος εξέτασης του Γραμμικού Σχεδίου

Μέχρι σήμερα ο τρόπος με τον οποίο διεξάγονται οι Πανελλαδικές εξετάσεις στο μάθημα του Γραμμικού Σχεδίου διαμορφώνεται ως εξής:

Η εξέταση διαρκεί έξι (6) ώρες, η οποία πραγματοποιείται σε περιορισμένο αριθμό εξεταστικών κέντρων στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη, καθώς και σε μεγάλα αστικά κέντρα της επαρχίας.

Για τους υποψηφίους με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες λειτουργούν ειδικά εξεταστικά κέντρα, στα οποία η εξέταση διεξάγεται αρχικά γραπτά και στη συνέχεια προφορικά.

Ο καταμερισμός των υποψηφίων στα εξεταστικά κέντρα γίνεται αλφαβητικά και βάσει του τόπου υποβολής της αίτησης-δήλωσης, δηλαδή την Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης όπου ανήκει το λύκειο στο οποίο υπέβαλαν την αίτησή τους.

Οι εξετάσεις γίνονται σε συγκεκριμένη ημερομηνία που ορίζεται από το Υπουργείο Παιδείας.

Η εκφώνηση του θέματος δίνεται στους υποψηφίους σε κόλλες Α4, ενώ η εκπόνηση και παράδοσή του γίνεται σε κόλλα 50 x 70 εκ., το οποίο επίσης τους παρέχεται.

Όλα τα απαιτούμενα σχεδιαστικά όργανα, καθώς και την πινακίδα σχεδίασης, οι υποψήφιοι πρέπει να τα έχουν μαζί τους την ημέρα των εξετάσεων.

Η σχεδίαση του θέματος γίνεται αρχικά με μολύβι, και κατόπιν το σχέδιο μελανώνεται με τη χρήση ραπιδογράφων.

Ένα άριστο σχέδιο βαθμολογείται με 2000 μόρια περίπου, ενώ απαιτείται τουλάχιστον η ελάχιστη βάση εισαγωγής, η οποία διαφοροποιείται ανά σχολή.

Το περιεχόμενο της εξέτασης

Η εξέταση του μαθήματος περιλαμβάνει την σχεδίαση δοσμένων γεωμετρικών σχημάτων και μορφών, και επιδιώκεται η εξακρίβωση της ικανότητας του υποψηφίου για σχεδίαση με ακρίβεια και καθαρότητα.
Συγκεκριμένα, περιλαμβάνει:

Αντικείμενο σχεδίασης

Το αντικείμενο σχεδίασης έχει απλή γεωμετρική μορφή. Πρόκειται δηλαδή για ένα απλό αντικείμενο, ένα κτήριο, ένα έπιπλο, ή έναν υπαίθριο χώρο κ.λπ. Στους υποψήφιους δίνεται ένα σχέδιο με όλες τις απαραίτητες πληροφορίες, όπως είναι οι διαστάσεις, οι ενδείξεις, οι τίτλοι και παρατηρήσεις.

Τρόπος αναπαράστασης

Η αναπαράσταση του αντικειμένου πραγματοποιείται μέσω ορθών προβολών (κάτοψη, τομή, όψη), ή αξονομετρικών προβολών -όπου αποδίδεται το αντικείμενο και στις τρεις διαστάσεις- ή συνδυασμού και των δύο.

Εξέταση υποψηφίων

Οι υποψήφιοι εξετάζονται στην σχεδίαση κατόψεων, όψεων, και τομών, σχεδιασμένων υπό κλίμακα, χρησιμοποιώντας τα προβλεπόμενα όργανα και ακολουθώντας τους κανόνες και τις συμβάσεις που ισχύουν για το γραμμικό σχέδιο.

Οργάνωση

Η οργάνωση και η τοποθέτηση του θέματος στο xαρτί σχεδίασης, που αξιολογείται με 10 μονάδες

Γενική εικόνα

Η γενική εικόνα του θέματος, δηλαδή η καθαρότητα και η ποιότητα του σχεδίου, ως συνδυασμός όλων των παραπάνω, αξιολογείται με 10 μονάδες.

Βασικά σημεία των εξετάσεων

Τρία είναι τα βασικά σημεία τα οποία καλούνται οι υποψήφιοι να αντιμετωπίσουν στις εξετάσεις:

  • πίεση χρόνου
  • πληρότητα και ορθότητα σχεδίασης
  • ποιότητα σχεδίασης
Κέντρο Τεχνών Πλάκα

Ο χρόνος των έξι (6) ωρών που δίνεται για τις εξετάσεις είναι φαινομενικά αρκετός. Στην πραγματικότητα, η εξέταση είναι χρονικά προσδιορισμένη ώστε να προλάβει κανείς να παραδώσει ένα σχέδιο πλήρες, σωστό και ποιοτικό.
Για να το πετύχει αυτό είναι απαραίτητη η χρήση σωστής μεθοδολογίας αλλά και η εκ των προτέρων εξοικείωσή του με τον χρόνο. Αυτό είναι δυνατό να επιτευχθεί μέσα από τη διδασκαλία του μαθήματος κατά τη διάρκεια του διδακτικού έτους (πραγματοποιείται σε τρίωρα). Επίσης, επιτυγχάνεται με την παρακολούθηση των εξάωρων μαθημάτων προσομοίωσης που πραγματοποιούνται πριν τις εξετάσεις.
Χρειάζεται, λοιπόν, ο υποψήφιος να σχεδιάσει σωστά με μολύβι, υπό κλίμακα, το ζητούμενο θέμα και συχνά να το πλαισιώσει με στοιχεία κατά την κρίση του. Στη συνέχεια, πρέπει να το μεταφέρει σε μελάνι, δημιουργώντας ένα τελικό αποτέλεσμα που θα πρέπει να χαρακτηρίζεται από ποιότητα, αρτιότητα αλλά και προσωπικό χαρακτήρα.

Συνεπώς, η διδασκαλία του γραμμικού σχεδίου αποσκοπεί στην επίτευξη αυτού του τελικού έργου, καθώς και στην επιτυχία των σπουδαστών στις εξετάσεις.

Βαθμολόγηση & Κριτήρια

Ως κριτήρια αξιολόγησης των υποψηφίων ορίζονται η σωστή μεταφορά του θέματος στη ζητούμενη κλίμακα, η σωστή τοποθέτηση και η ορθότητα των σχεδίων, και η γενικότερη σχεδιαστική τους ικανότητα. Αναλυτικά:

Ορθότητα απεικόνισης

Η ακρίβεια των διαστάσεων, η σωστή μεταφορά του σχεδίου στην ζητούμενη κλίμακα, η κατανόηση του χώρου μέσα από τη σωστή σχεδίαση των προβαλλόμενων και των τεμνόμενων στοιχείων.

Ποιότητα σχεδίασης

Το πάχος των γραμμών, η ακρίβεια και καθαρότητα των σημείων τομής των γραμμών, οι συναρμογές κ.λπ.

Πληρότητα σχεδίασης

Η ικανότητα του υποψηφίου να ολοκληρώσει με πλήρη και ολοκληρωμένο τρόπο τη σχεδίαση του θέματος μέσα στο χρονικό διάστημα που του δίνεται.

Γραμμογραφία και άλλες ενδείξεις

Τα πάχη των γραμμών που επιλέγει ο μαθητής, η ποιότητα της διαγράμμισης, η ποιότητα, το είδος και το μέγεθος μιας πλακόστρωσης ή μιας λιθοδομής, η ένδειξη του βορρά, η γραμματοσειρά που χρησιμοποιεί και άλλοι συμβολισμοί.